4. Интрузивтік магматизм
Магматизм жер қыртысының
тереңінде немесе оның бетінде пайда болатын магманың түзілу,
қозғалу және қатаю процесі. Магма балқытылған тау жыныстары деп аталады. Магма
мантия материалынан соңғысының қатты күйден сұйық
күйге өтуі кезінде түзіледі. Болжам бойынша, бұл
процесс астеносферада оның жарылуы кезінде қысымның төмендеуі
нәтижесінде пайда болады. Сонымен қатар, сұйық магманың
қалталарының пайда болуы мантияда болатын әртүрлі
физикалық және химиялық процестерден туындауы мүмкін. Қатаю
орнына қарай магматизм интрузивті (терең) және эффузиялық
(беттік) болып бөлінеді. Интрузивті магматизмді плутонизм деп те атайды. Ол магманың пайда болуын, оның
қозғалысын және жер ядросында қатаюын қамтиды.